Strona główna / Baza wiedzy / Cynk, pamięć i koncentracja: czego dowiedziała się nauka?
01
Kiedy zapamiętujesz numer telefonu albo skupiasz się na tekście, miliardy komórek nerwowych wymieniają sygnały. W niektórych synapsach cynk jest uwalniany razem z neuroprzekaźnikami i moduluje pracę receptorów oraz kanałów jonowych.
To pokazuje biologiczne znaczenie cynku, ale nie odpowiada jeszcze na pytanie konsumenta: czy dodatkowa dawka poprawi mój wynik w teście pamięci? Żeby to ustalić, potrzebne są badania z grupą kontrolną, a nie sam opis mechanizmu.
02
W mózgu cynk uczestniczy w sygnalizacji synaptycznej, modulacji receptorów i kanałów jonowych oraz w działaniu białek potrzebnych do rozwoju i przeżycia komórek nerwowych.
Przegląd systematyczny z 2015 roku objął 18 badań, w tym 12 randomizowanych. W metaanalizie sześciu prób prowadzonych u dzieci nie stwierdzono istotnego ogólnego wpływu suplementacji na inteligencję, funkcje wykonawcze ani sprawność motoryczną. Z kolei badanie ZENITH u 387 zdrowych osób w wieku 55–87 lat przyniosło wyniki mieszane zależnie od testu i płci.
Przegląd systematyczny nie wykazał istotnego ogólnego wpływu suplementacji na badane funkcje poznawcze u dzieci, a próba u zdrowych starszych dorosłych dała mieszane wyniki. To wspiera ostrożne rozróżnienie między fizjologiczną rolą cynku a efektem dodatkowej dawki.
Pamięć i koncentracja zależą od wielu czynników. Oświadczenie nie oznacza, że suplement poprawia wyniki poznawcze u każdej osoby ani że zapobiega otępieniu.
Najbardziej przewidywalne znaczenie ma zapewnienie organizmowi odpowiedniej podaży cynku i wyrównanie ewentualnego niedoboru. Więcej nie znaczy lepiej: przy chorobie, stosowaniu leków, ciąży lub planowaniu wysokich dawek warto porozmawiać z lekarzem albo farmaceutą.
05
Oficjalne oświadczenie brzmi: „Cynk pomaga w utrzymaniu prawidłowych funkcji poznawczych”. Opisuje ono normalną funkcję składnika odżywczego w organizmie, a nie leczenie konkretnej choroby.
Badania mechanistyczne wyjaśniają, dlaczego cynk jest potrzebny. Badania kliniczne odpowiadają na inne pytanie: czy dodatkowa porcja zmienia wynik zdrowotny w określonej grupie osób. Tych dwóch poziomów dowodów nie należy ze sobą mieszać.
Warthon-Medina M, et al. Zinc intake, status and indices of cognitive function in adults and children: a systematic review and meta-analysis. Eur J Clin Nutr. 2015;69:649–661.
Przegląd i metaanaliza pokazujące niejednoznaczne wyniki suplementacji.
Otwórz źródło ↗
02
Maylor EA, et al. Effects of zinc supplementation on cognitive function in healthy middle-aged and older adults: the ZENITH study. Br J Nutr. 2006;96:752–760.
Randomizowane badanie z mieszanymi wynikami dla pamięci i uwagi.
Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — wykaz dozwolonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności.
Podstawa prawna brzmienia oświadczenia i warunków jego stosowania.
Otwórz źródło ↗